बैंकक । थाइल्यान्डमा एक वरिष्ठ बौद्ध भिक्षु यौनसम्बन्धी विवाद र मन्दिरको करोडौँ रकम हिनामिना गरेको आरोपमा पक्राउ परेपछि धार्मिक क्षेत्रमा पुनः ठूलो बहस सुरु भएको छ।
६६ वर्षीय फ्रा वाचिरायन वी (Phra Wachirayan Wi), अयुथायास्थित ऐतिहासिक वाट फुत्थाइसावानका पूर्व प्रमुख भिक्षु हुन्। प्रहरीले उनलाई मन्दिरका लागि संकलन गरिएको रकम व्यक्तिगत प्रयोजनमा प्रयोग गरेको र त्यसलाई लुकाउन एक नजिककी महिलाको सहयोग लिएको आरोपमा पक्राउ गरेको हो। उनीसँगै ४७ वर्षीया महिला पनि पक्राउ परेकी छन्।
प्रहरी अनुसन्धानका क्रममा भिक्षु र ती महिलाबीचको निजी सम्बन्ध देखाउने सीसीटीभी फुटेज फेला परेको थियो। उक्त फुटेज सार्वजनिक भएपछि घटनाले थप चर्चा पाएको हो। थाइल्यान्डमा बौद्ध भिक्षुहरूले ब्रह्मचर्य तथा सांसारिक सम्पत्तिबाट दूरी कायम गर्ने धार्मिक अनुशासन पालना गर्नुपर्ने भएकाले घटनाले धार्मिक समुदायमा समेत प्रश्न उठाएको छ।
मन्दिरको रकम कहाँ गयो ?
प्रहरीका अनुसार अनुसन्धानको मुख्य केन्द्र मन्दिरका नाममा संकलन भएको ठूलो रकम हो। प्रारम्भिक अनुसन्धानमा मन्दिरको पुनर्निर्माणका लागि संकलित करिब ८ करोड ९० लाख भाट र धार्मिक ताबीज तथा अन्य वस्तुको बिक्रीसँग सम्बन्धित करिब २८ लाख भाट रकम मन्दिरको खातामा दाखिला नभएको पाइएको छ।
प्रहरीले करिब दुई वर्षको अवधिमा मन्दिरको नाममा २० भन्दा बढी अनधिकृत दान रसिद जारी गरिएको हुन सक्ने जनाएको छ। ती रसिदमार्फत संकलित रकम मन्दिरको आधिकारिक खातामा नपुगी अन्यत्र स्थानान्तरण गरिएको आशंका गरिएको छ।
अनुसन्धानकर्ताहरूले अहिले रकमको वास्तविक प्रवाह र त्यसमा अन्य व्यक्तिको संलग्नता थियो कि थिएन भन्ने विषयमा समेत अनुसन्धान गरिरहेका छन्।
छापा मार्दा नगद, सुन र जग्गाका कागजात
प्रहरीले भिक्षुसँग सम्बन्धित स्थानमा छापा मारेर ठूलो परिमाणमा सम्पत्ति बरामद गरेको जनाएको छ। विभिन्न रिपोर्टअनुसार अनुसन्धानका क्रममा बरामद वा नियन्त्रणमा लिइएका सम्पत्तिको कुल मूल्य करिब २१ करोड ५० लाख भाटसम्म पुगेको छ।
यसमा करिब १६ किलोग्राम सुन तथा सुनका गहना, नगद, विभिन्न आर्थिक कागजात र २८ वटा जग्गाधनी प्रमाणपत्रसमेत रहेको प्रहरीले जनाएको छ। यी सबै सम्पत्ति व्यक्तिगत हुन् वा मन्दिरसँग सम्बन्धित छन् भन्ने विषय भने अनुसन्धानकै क्रममा छ।
यसअघि महिलाको निवासमा गरिएको खोजतलासीबाट पनि सुनका वस्तु, नगद, बैंकका पासबुक, लगानीसम्बन्धी कागजात तथा जग्गासम्बन्धी कागजात बरामद गरिएको थाई सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।
अनुसन्धान कसरी सुरु भयो ?
प्रहरीका अनुसार फ्रा वाचिरायनविरुद्ध अनुसन्धान गत जुलाईमा प्राप्त एउटा सूचनापछि सुरु भएको थियो। उक्त सूचनामा उनको आचरण र मन्दिरको आर्थिक व्यवस्थापनबारे शंका व्यक्त गरिएको थियो।
अनुसन्धान अघि बढ्दै जाँदा प्रहरीलाई निजी सम्बन्धसँग सम्बन्धित भिडियो तथा आर्थिक कारोबारका प्रमाण प्राप्त भएका थिए। त्यसपछि अदालतबाट पक्राउ पुर्जी लिएर सेप्टेम्बर १० मा उनलाई मन्दिर परिसरबाटै नियन्त्रणमा लिइएको हो। पक्राउपछि उनलाई भिक्षु पदबाट हटाउने धार्मिक प्रक्रिया पनि अघि बढाइएको छ।
कुन–कुन आरोप लागेका छन् ?
प्रहरीले उनीविरुद्ध सार्वजनिक पदमा रहेको व्यक्तिले सम्पत्ति हिनामिना गरेको, कर्तव्यमा अनियमितता गरेको तथा सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी कसुरमा संलग्न भएको आरोपमा अनुसन्धान अघि बढाएको छ।
प्रहरीको दाबीअनुसार मन्दिरको रकम पहिले अन्य व्यक्तिको नाममा वा अन्य माध्यमबाट सारेर त्यसको वास्तविक स्रोत लुकाउने प्रयास भएको हुन सक्छ। पक्राउ परेकी महिलामाथि पनि उक्त रकमलाई परिवर्तन तथा लुकाउन सहयोग गरेको आशंकामा अनुसन्धान भइरहेको छ।
अझै अरू व्यक्ति पनि अनुसन्धानको दायरामा आउन सक्ने
थाई अधिकारीहरूले अनुसन्धान अहिले प्रारम्भिक चरणमै रहेको बताएका छन्। रकमको कारोबार, बैंक खाता, जग्गा, सुन तथा अन्य सम्पत्तिको स्रोत पहिचान गर्ने काम भइरहेको छ।
केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरोले घटनामा थप व्यक्तिको संलग्नता भेटिए उनीहरूलाई पनि अनुसन्धानको दायरामा ल्याउने जनाएको छ। साथै बरामद सम्पत्तिमध्ये कुन व्यक्तिगत र कुन मन्दिरको हो भन्ने छुट्याउने कामसमेत भइरहेको छ।
यो घटना थाइल्यान्डको बौद्ध धार्मिक संस्थामाथि आर्थिक पारदर्शिता र भिक्षुहरूको आचरणबारे पुनः प्रश्न उठाउने पछिल्लो प्रकरण बनेको छ। यसअघि सन् २०२५ मा पनि वरिष्ठ भिक्षुहरूसँग जोडिएको यौन तथा आर्थिक विवादले थाइल्यान्डमा ठूलो चर्चा पाएको थियो।
हाल फ्रा वाचिरायनमाथि लगाइएका आरोपहरू अदालतबाट अन्तिम रूपमा प्रमाणित भइसकेका छैनन्। प्रहरीले आर्थिक कारोबार र बरामद सम्पत्तिको विस्तृत अनुसन्धान जारी राखेको छ।
नेपालका उत्कृष्ठ १० अनलाइन पत्रिकाहरु भित्र पर्ने सञ्चारकेन्द्र डटकम २०७० जेठ १५ गतेदेखि सञ्चालनमा छ । यो अनलाइन मिडिया ‘सम्पूर्ण विचार, समाचार र सूचनाहरुको केन्द्र’का रुपमा स्थापित हुँदै गइरहेको छ ।
प्रतिक्रिया