मानिसको वर्गमा पर्न नसके पनि
पहिचान खोज्दैछु आफ्नो परिचयको
भुई मान्छेहरूको भिडमा
गरिब सुकुमवासीका झुप्राहरूमा
सफाई कर्मचारीका बस्तीहरूमा
खोसिएका नाङ्ला, ठेला र साईकलहरूमा
पशु सरह बाच्न बाध्य मानव आकृतिहरूमा
दलका कार्यालय र नेताका महलहरूमा
हल्लाको पछि दगुर्ने लक्ष विहिन जमातहरूमा ।
कहिले आफन्तलाई सोध्छु
कहिले बटुवाहरूका विचमा खोज्छु
कहिले बास माग्दै आएका पाहुनालाई सोध्छु
कहिले सिंहदरबारको खरानी भित्र हेर्छु
राजपत्रमा वार्षिक बजेटको बुँदा केलाउछु
प्रतिक्षामा रहेको उन्नती र परिवर्तनलाई सोध्छु ।
कहाँ भेटिएला मेरो पहिचान मेरो परिचय
दिल्ली दरबारमा भेटिएला की !
बेइजीङको भिडमा
ह्वाइटहाउसको सुरक्षा धेरामा भेटिएला कि !
लण्डनको सङ्ग्राहलयमा
खाडीको तातो बालुवामा हराएको छ कि !
भारतको गल्ली गल्लीमा
ग्रेटर नेपालको विशाल नक्सामा अलमलियो कि !
लिपुलेक लिम्पियाधुरा समेटिएको चुच्चे नक्सामा
सोध्दै छु खोज्दै छु गरिबका बस्तीहरूमा
सुकुमवासीका झोपडीहरूमा
शिशुको रोदनमा, बृद्ध बृद्धाहरूको क्रनदनमा
आफ्नो पिरचय खोज्दै छु
ऐना अगाडी उभिएर आफ्नै अनुहारमा ।
मौन छ नागरिकताको प्रमाण पत्र
मौन छन् साथि सङ्गी आफन्तहरू
मौन छन गाउँ, टोल र छर छिमेकीहरू
बर्सेनि नयाँ नयाँ आवरमा फेरिए पनि
मौन छ भित्तामा झुन्डिएको भित्तेपात्रो
मौन छन हरेक महिना पल्टाईएका पानाहरू
तर पनि सोधिरहन्छु
मौन छन त्यसमा अंकित
तिथि, मिति, चाडपर्व, बिदाका संकेतहरू
मौन छन् विज्ञापन र महाबाणीहरू ।
समय समयका परिवर्तनलाई पनि सोधेँ
मौन नै रहे राणा शासन फालेको भ्रम छर्नेहरू
मौन नै छन पञ्चायती निरङ्कुशता लाद्नेहरू
निरुत्तर नै रहे प्रजातन्त्र र गणतन्त्रमा बगेका
रगतका टाटाहरू चोटका खतहरू
चुपचाप छन जेन्जी विद्रोहका आवरणमा
मुलुक जलाउने परिवर्तनकारीहरू
अश्लील र दुर्वाच्यको झटारो हान्ने
आज्ञाकारी योद्धा साइबर स्यालहरू ।
चिच्याई चिच्याई केही भनी रहेका छन
समय समयका मुक्तिकामी संघर्षहरू
झापा विद्रोह र जनयुद्धका समर गाथाहरू
संघर्षमा होमीएका विप्लवी शहिदहरू
बलिवेदीमा चढाईएका नरमुण्ड नैवेदहरू
अन्योलमै मोहरा बनेका कलिला विद्यार्थीहरू
षडयन्त्रको जालोमा बेरीएका घाईते वीर योद्धाहरू
मौनता मै अनिष्टको संकेत गरिरहेका छन्
कोही सुन्दैनन कोही सुन्न चाहादैनन्
तर पनि दौडि रहेका छन हल्लाका पछि पछि
कोलाहल र मौनताका विच पिसिएका
यथास्थितिवादीहरू आशाका पुजारीहरू
परिचयपत्रमा नाम लेखाएर
आफ्नो परिचय गुमाएकाहरू ।
म भने एक्लो भएको छु
सकिन हल्लाको पछि पछि दगुर्न
प्रतिगमनकारीका तर्क वितर्कलाई
सकिन अग्रगामी छलाङ मान्न
सकिन दानवहरूको झुन्डलाई देउता भन्न
हराएर हो कि मानवताको अंश
या निरास भएको हु
छुट्टयाउन कठीन भाकोछ
मलाई मेरो कित्ता मेरो परिचय ।
अब्बलहरूका बिचमा
कमसल सावित भई सकेको छु
मान्छे हुन चाहिने न्युनतम योग्यताको
अभावमा रुमलिएरको छु
कीन कि ! म गरिब छु
म सँग जग्गा छैन, घर छैन
बैंक व्यालेंस छैन, स्थाई ठेगाना छैन
हल्लाको पछि दौडिने जोश जाँगर छैन
आलिसान महलमा बसेर
फुटपाथ लुट्ने लालसा जागेन
दिने आशा देखाएर खोस्न जानिन
भुई मान्छेको आँसु पुछ्ने ल्याकत छैन
त्यसैले उनीहरूसँगै बसेर रुन बाध्य छु
किन कि ! म मान्छे बन्न सकेको छैन् ।
हो, तिमी अब्बल नै हौ
अरु भन्दा अगाडि नै छौ
अरुले गर्न नसकेको गर्दैछौ
आदेश पूरा गरेका हौ कि ! निहित स्वार्थ
भकारो सोर्न गएका गोठालाहरू
लागिरहे गुईठा लुकाउन र चारो डकार्न
तिमीले त गोठै जलायौ प्रतिस्पर्धा गर्न
तिमी त साच्चै मानिस भन्दा माथि
देउता बनिसकेछौ
विधिको लौरो देखाएर विधिमास्न जानिसकेछौ
भेट्न, बोल्न छेउपर्न पनि घिनाउछौ लजाउछौ
सायद डराउछौ होला गरिब, मजदुर, किसानसँग
मानिस नबनेका मान्छेहरूसँग ।
अध्यारो कोठामा बसेर आदेश दिन्छौ
जाई लाग्न पुग्छन मानवरुपी दानवहरू
नन्दि भृंगी, चौसठ्ठी योगीनीहरू
दुई जिब्रे आसेपासे हुक्के चिलिमेहरू
तिमीले खटाएका साईबर स्यालहरू
रक्षकको आवरण लपेटेका भक्षकहरू
तहस नहस बनाउछन्
मान्छे नबनेका गरिबका बस्तीहरू
तिनका झोपडी र सरसमानहरू
दुधे बालकका कोक्रो र थाङ्नाहरू
सुत्केरी आमाले ओछ्याएको
सुकुल र गुन्द्रीहरू ।
भन्छौ मानिस नबनेका मान्छेहरू
सुन्दरतामा लागेका दाग हुन्
गाँस खोसिदिए पछि पनि
बासको रटान लगाउने काग हुन्
प्रतिस्पर्धा गर्न खोज्छन
हदबन्दी र सुनको थुप्रोसँग
सुकुमवासी र ऐलानीका झुप्राहरू
फोहोर माटो र हिलोसँग खेल्ने किसानहरू
झुत्रो टोपीले पसिना पुछ्ने मजदुरहरू
मान्छे नबनेका भुई भान्छेहरू ।
काटिन बाध्य हुनुपर्छ व्वाँसाहरूको राजमा
श्यालहरूको रजाईबाट जोगीएका पाठाहरू
दुलेचोरबाट जोगाउन सिपाही बनेर भित्रिएका
अब्बलहरूका बिचमा डाकाहरूको कानुनमा
परिचय गुमाएका शोसित पिडितहरू
पशु सरह बाच्न बाध्य मानव आकृतिहरू
मानिस हुन नसकेका भुई मान्छेहरू ।
प्रतिक्रिया