News Portal

  • किन हुन्छ डिप्रेसन ? तपाई पनि अनिवार्य थाहा पाउनुहोस् यस्तो छ कारण

    संचारकेन्द्र संवाददाता
    ५३८ पटक

    डा. सुनील पौडेल । नेपालमा ठाउँ हेरी ६५ प्रतिशतजति मानिसमा भिटामिन डीको कमी हुने गरेको अध्ययनमा पाइएको छ । भिटामिन डीको कमीले हाडजोर्नीका समस्या निम्तिने सबैलाई थाहा नै छ । भिटामिन डीको कमीले डिप्रेसनसमेत हुनसक्छ ।

    भिटामिन डी कम हुने व्यक्तिहरूमा शरीरका विभिन्न ठाउँ तथा हाडजोर्नी दुख्छ, रमाइलो लाग्दैन । निद्रामा गडबडी हुन्छ । मानिस एकाग्र हुन सक्दैन, बिर्सिरहन्छ । तनाव बढ्दै जान्छ । केही गरौं भन्ने शारीरिक र मानसिक इच्छाशक्ति हुँदैन । काम गर्न मन लाग्दैन । नैराश्यता छाउँछ । सुतिरहौं वा बसीमात्र रहौं जस्तो लाग्छ ।

    एकोहोरिरहने, ह्याङ हुने जस्ता अस्पष्ट लक्षणले बिरामी तथा डाक्टर दुबैलाई असमञ्जसमा राख्छ । यसैले समयमै रोगको निदान तथा उपचार हुन पाउँंदैन । थुप्रै बिरामी एक डाक्टरदेखि अर्को डाक्टरकहाँं पुग्दासमेत कुनै फाइदा नपाई दु:खैदु:खमा रुमलिइरहेका हुन्छन् । मानसिक रोगका औषधिहरूको जालमा समेत फँस्छन् । केही–केहीमा मरौं–मराैं जस्तो लाग्ने गरेको पनि पाइएको छ । यी सबै मानसिक समस्या भिटामिन डीको कमीले भएकाहुन सक्छन् ।

    हुन त भिटामिन डीको कमीले अन्य थुप्रै रोग तथा स्वास्थ्य समस्या आउन सक्छन् । जस्तै– काँप्ने रोग अर्थात पार्किन्सन्स, बिर्सने रोग अर्थात डिमेन्सिया, मधुमेह, उच्च रक्तचाप आदि । यो भिटामिनको कमीले विभिन्न खालका क्यान्सर लाग्ने सम्भावनासमेत अत्यधिक बढ्न सक्छ भन्ने तथ्य आइरहेका छन् ।

    जाम्दा भन्ने जर्नलमा प्रकाशित डब्लिन (आयरल्यान्ड) को ट्रिनिटी कलेजमा गरिएको रिसर्च अनुसार भिटामिन डीको कमीले डिप्रेसन हुने सम्भावना ७५ प्रतिशत बढाउने पाइएको छ । ‘न्यु इङल्यान्ड जर्नल अफ मेडिसिन’मा प्रकाशित अनुसन्धान निष्कर्षले पनि यो तथ्य उजागर गरेको छ । ‘जर्नल अफ इन्टर्नल मेडिसिन’ र ‘ब्रिटिस जर्नल अफ साइक्याट्री’मा प्रकाशित रिपोर्ट अनुसार भिटामिन डी र डिप्रेसन, तनावको प्रत्यक्ष सम्बन्ध छ । केही अध्ययनले भिटामिन डीले डिप्रेसन कम गर्नसमेत मद्दत गर्नसक्नेदेखाएका छन् ।

    आत्महत्याको कारण पनि
    डिप्रेसनले कार्यक्षमतामा ह्रास ल्याउँछ । यसले पारिवारिक र प्रियजनसंँगको सम्बन्धसमेत बिगार्न सक्छ । डिप्रेसन आत्महत्याको मुख्य कारणसमेत हो । स्वीडेनमा गरिएको सन् २०१४ को अध्ययन अनुसार आत्महत्याको प्रयास गरेका व्यक्तिहरूमा भिटामिन डीको कमी देखिएको थियो ।

    डिप्रेसन भएका प्राय: व्यक्तिहरूमा भिटामिन डीको कमी पाइएको छ । गर्भवती आमामा भिटामिन डी कमी भए जन्मने बच्चामा भिटामिन डीको कमीले हुने शारीरिक तथा मानसिक समस्या विकराल रूपमा बढ्ने वैज्ञानिकहरू बताउंँछन् ।

    यस्ता बच्चालाई अन्य रोगका साथै तनाव, डिप्रेसन तथा सिजोफ्रेनिया जस्ता कडा मानसिक रोग हुने सम्भावना उच्च रहन्छ । अर्हस युनिभर्सिटी डेनमार्क र युनिभर्सिटी अफ क्विन्सल्यान्डमा गरिएका अनुसन्धानले समेत यो कुरालाई प्रमाणित गरेका छन् ।

    कसरी डिप्रेसन ?
    सेरोटोनिन जस्ता मोनोएमाइन्स खाले बायोकेमिकल पदार्थलाई खुसी पार्ने हर्मोन पनि भनिन्छ । ती पैदा गर्न भिटामिन डी जरुरत पर्ने वैज्ञानिकहरूले प्रमाणित गरेका छन् ।

    भिटामिन डीको कमीले खुसी बनाउने हर्मोनहरूको दिमागमा कमी हुनगई डिप्रेसन र तनावसमेत बढ्ने वैज्ञानिकहरू बताउँछन् । घाम ताप्नाले शरीरमा बिटाइन्डोर्फिनहरूको मात्रा बढ्छ । यसले हाम्रो मुड सुधार्छ, स्फुर्ती बढाउंँछ र डिप्रेसन हुन दिँंदैन ।

    घाम ताप्नु राम्रो
    ताजा अनुसन्धानहरूलाई हेर्ने हो भने भिटामिन डीको कमीले लाग्नसक्ने रोग र रोगका लक्षण ठिक गर्न भिटामिन डीका सप्लिमेन्ट खानुभन्दा खुला छालामा घाम ताप्नु धेरै गुणा प्रभावकारी पाइएको छ । उत्तर अमेरिका र युरोपका मानिसजस्तै हामीले घाम ताप्न लाखौं खर्च गर्नु पर्दैन ।

    हाम्रो देशमा बारी, कान्ला र कौसीमै पर्ने घाम जताततै सर्वसुलभ छ । दिउंँसो एकैछिन घाम ताप्नाले वा साताको एकदिन २०–३० मिनेट कपडा खोलेर दिउँंसोको घाम तापे भिटामिन डी प्रशस्तै प्राप्त हुन्छ । भिटामिन डी शरीरमा आपूर्ति भए हाडजोर्नी र माथि उल्लेखित रोगहरूका साथै डिप्रेसन तथा मानसिक रोगबाट केही हदसम्म बच्न सकिन्छ ।

    गर्भवती महिलाले पनि मजाले ढाडमा घाम तापेर भिटामिन डी आपूर्ति गर्न सक्छन् । नवजात बच्चालाई दिउँंसोको घाममा केही बेर मालिस गर्नाले उसमा भिटामिन डीको मात्रा उत्तम रहन्छ । यसले बच्चामा रोगप्रतिरोध शक्ति उत्तम राख्छ, भविष्यमा डिप्रेसन तथा मानसिक समस्या आउन दिँंदैन, हाडजोर्नी तथा मांसपेशीको विकासमा पनि मद्दत पुग्छ ।

    (स्वास्थ्य सम्बन्धि यो महत्वपूर्ण जानकारी कान्तिपुर दैनिकबाट साभार गरिएको हो ।)

    २०७५ माघ ५ गते प्रकाशित
    प्रतिकृया दिनुहोस्

    विदेशीसँग प्रतिस्पर्धा गर्नसक्ने नेपाली जनशक्ति उत्पादन गरिन्छ – प्रधानमन्त्री

    काभ्रेपलाञ्चोक । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले विदेशीसँग प्रतिस्पर्धामा उत्रनसक्ने गरी नेपाली जनशक्ति उत्पादन गरिने बताएका...

    २७ वर्षपछि कोमाबाट बौरिएकी आमाको मुखबाट पहिलोपटक निस्कियो यस्तो शब्द

    काठमाडौँ । सडक दुर्घटनामा परेर ‘कोमा’ मा गएकी संयुक्त अरब इमिरेट्सकी एक महिला २७ वर्षपछि...

    एकता सकिएको २ दिन नबित्दै ओलीसँग प्रचण्ड फायर, यस्तो छ कारण

    काठमाडौं । जिल्ला तहको एकता भएको २ दिन नबित्दै सत्तारुढ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) भित्रको...

    राष्ट्रिय भण्डारी चीन प्रस्थान

    राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी मित्रराष्ट्र चीनको नौं दिने राजकीय भ्रमणका लागि त्यसतर्फ प्रस्थान गरेकी छिन् ।...

    भूकम्प जाँदा मृत्यु हुनेको संख्या ११ पुग्यो, यस्तो छ थप क्षतिको बिबरण

    काठमाडौं । ६ दशमलव १ म्याग्निच्युडको भूकम्प जाँदा मृत्यु हुनेको संख्या ११ पुगेको छ ।...