• News Portal

    • आज :

    ताजा शिर्षकहरु

    चर्चित शिर्षकहरु

    अन्तराष्ट्रिय

    ४६ वर्षीय अभिनेताको हृदयघातका कारण मृत्यु, जिममा हुने यस्ता गल्तीबाट जोगिनुहोस्

    813
    SHARES


    कन्नड फिल्म अभिनेता तथा युथ आइकन मानिने पुनित राजकुमारको अचानक मृत्यु भएपछि विभिन्न प्रश्न उठेका छन् । सुस्वास्थ्य र सुगठित शरीरको चाहनामा जिम धाउनेहरुले कस्ता कस्ता कुरामा ध्यान दिनुपर्छ भन्नेबारे पनि चर्चा भइरहेको छ ।

    पुनित राजकुमारलाई असाध्यै फिट मानिन्थ्यो र उनको ४६ वर्षको उमेरमा अचानक मृत्यु हुँदा सबैजना चकित छन् । यति फिट देखिने व्यक्तिको अचानक यस्तो मृृत्यु कसरी हुनसक्छ भनेर धेरैजसो हैरान छन् । दुई महिना अघि मात्रै २ सेप्टेम्बरमा अभिनेता सिद्धार्थ शुक्लाको मृत्यु भयो त्यतिबेला पनि यहि प्रश्न उठेको थियो ।

    ४० वर्षका सिद्धार्थ चर्चित टिभी कलाकार तथा कार्यक्रम प्रस्तोता थिए र असाध्यै फिट देखिन्थे ।​ पुनितलाई जिम गर्ने बेला छाती दुख्दा सबैभन्दा पहिला पारिवारिक डाक्टर र चर्चित कार्डियोलोजिस्ट रमन्ना रावलाई सम्पर्क गरिएको थियो ।

    रावले मिडियासँग भनेका थिए, ‘मैले उनको नाडी र रक्तचाप दुबै परीक्षण गरेँ । दुबै सामान्य थिए । तर उनलाई अत्यधिक पसिना आइरहेको थियो । यसबारे सोध्दा उनले जिममा साधारणतया यस्तै पसिना आउने बताएका थिए । मैले उनको इसीसी परीक्षण गरेँ र उनलाई तुरुन्त अस्पताल जान भनेँ । ’

    विक्रम अस्पतालका डा. तथा कार्डियोलोजिस्ट डा. रंगनाथ नायरका अनुसार पुनितलाई बाटोमा नै हृदयघात भयो र उनलाई बचाउने सबै प्रयास असफल रहे । १२ वर्ष अघि एसएपी इन्डियाका सिइओ रञ्जन दासको जिमबाट फर्किएका बेला हृदयघात भएको थियो र उनको मृत्यु भएको थियो । ४२ वर्षका दासको मृत्युपछि पनि विभिन्न प्रश्न उठेका थिए ।

    श्री जयदेव इन्स्टिच्युट अफ कार्डियाभास्कुलर साइन्सेज एण्ड रिसर्च (एसजेआईसीएसआर) का निर्देशक डा. सीएन मञ्जुनाथले बीबीसीसँगको कुराकानीमा भने, ‘जब मानिसहरु तौल उठाउनेजस्ता अभ्यास गर्छन् तब मांसपेशीमा तनाव हुन्छन् । तौल उठाएका कारण नसाहरुमा दबाब पर्छ । असिमित अभ्यास मुटुको भल्भका लागि खतरनाक हुन्छन् ।’

    २५–४० वर्षको उमेरमा हृदयघातः
    एसजेआईसीएसआरमा दुई हजारमाथि सन् २०१७ मा गरिएको एक शोधमार्फत् थाहा हुन्छ कि २५–४० वर्षका मानिसहरु हृदयघातको खतरा बढिरहेको छ । पछिल्लो पाँच वर्षको तुलनामा यस्ता मामिलामा २२ प्रतिशतको वृद्धि देखिएको छ । अनुसन्धानमा समावेश १५ सय बिरामी कर्नाटकका थिए जबकी ५ सय भारतका अन्य राज्यका थिए ।

    डा. मञ्जुनाथका अनुसार उनीहरुमा मुटुरोगसँग सम्बन्धित रोग थिएनन् र हृदयघातको आशंका बढाउने धुम्रपान, पारिवारिक हिस्ट्री, मधुमेह, हाइपरटेन्सन र हाई कोलेस्ट्रोलजस्ता अन्य कारण पनि थिएनन् । तर पुनितका दुबै दाइ अभिनेता शिवराजकुमार र अभिनेता तथा निर्माता राघवेन्द्र राजकुमार दुबैलाई हृदयघात भइसकेको छ ।

    पूर्व मुख्यमन्त्री तथा फिल्म जगतसँग संलग्न एचडी कुमारास्वामी राजकुमार परिवारका मित्र हुन् । कुमारास्वामीले बीबीसीसँग भने, ‘दुबैलाई जिममा हृदयघात भएको थियो । परिवारमा यस्तो हिस्ट्री रहेको छ ।’

    हृदयघातको लक्षणः
    छाती दुख्ने – मुटुको बीचतिर कस्सिएको महसुस हुनु, शरीरको अन्य अङ्गमा पनि पीडा (पीडा छाती हुँदै हात, बंगरा, गर्धन, पिठ्यूँ र पेटतिर जाँदै गरेको महसुस हुनु), मन अशान्त हुने र रिँगटा लाग्ने, पसिनाले निथु्रक्क हुनु, सास फेर्न समस्या, बान्ता आउला जस्तो हुनु,बेचैनी महसुस हुनु, खोकी सुरु हुनु, बेस्सरी सास फेर्ने ।

    यद्यपि, हृदयघात हुँदा छातीमा धेरैजसो बेस्सरी पीडा हुन्छ तर कतिलाई भने हल्का पीडा हुन्छ । कतिपय अवस्थामा त छातीसमेत दुख्दैन, विशेषगरी महिला, ज्येष्ठ नागरिक र मधुमेह भएका मानिसमा ।

    जिमको सनकः
    कुमारास्वामीका अनुसार आजको समयमा युवामा जिम गएर शरीर बनाउने सनक बढिरहेको छ । कुमारास्वामी भन्छन्, ‘हालैका समयमा युवामा शारीरिक परीक्षण बिना जिम जाने र प्रोटिन सप्लिमेन्ट पाउडर र प्रोटिन शेक लिने चलन बढेको छ । आजकाल युवाले जिम इन्स्ट्रक्टरले भनेको भरमा प्रोटिन लिन्छन् । कतिमा त यस्तो सल्लाह दिने योग्यता पनि छैन ।’

    असोसिएशन अफ हेल्थ प्रोभाइडर्सका अध्यक्ष डा. एलेक्जेन्डर थोमस भन्छन्, ‘धेरैजसो जिमले युवालाई स्टेरोइड लिने सल्लाह दिन्छन् र स्टेरोइड स्वास्थ्यका लागि राम्रो हुँदैनन् । भारतमा यस्तो जिमको संख्या निकै कम हुनसक्छ तर यो चिन्ताको विषय हो ।’

    चर्चित डायटिशियन तथा न्यूट्रीशन सल्लाहकार शीला कृष्णास्वामी भन्छिन्, ‘जो जिममा जान्छन् उनीहरुले प्रोटिन लिनुपर्छ भन्ने आधारहीन मान्यता छ । यस्तो गर्नु पूर्ण रुपमा गलत हो । खानामा प्रोटिनको कमी नभएसम्म सप्लिमेन्ट लिन कुनै आवश्यक छैन । जो मानिस खेलसँग सम्बन्धित छन्, उनीहरु पनि डाक्टरको सल्लाह र योग्य पोषण विशेषज्ञको सल्लाहमा नै प्रोटिन लिन्छन् ।’

    कति कसरत गर्नुपर्छ ?
    डा. मञ्जुनाथका अनुसार हाई इन्टेन्सिटी एक्सरसाइज गर्नुअघि मुटुको स्वास्थ्यको परीक्षण गर्नुपर्छ । उनी भन्छन्, ‘मानिसहरुले जिम जानेबित्तिकै हाई इन्टेन्सिटी वर्कआउट सुरु गर्नु हुँदैन । सुरुमा वार्मअप एक्सरसाइज गर्नुपर्छ । र जब मानिसहरुले हाई इन्टेन्सिटी वर्कआउट सुरु गरेपनि यो दिनदिनै गर्नु हुँदैन । यो मुटुसँग सम्ब्न्धित समस्याको सुरुवात हुनसक्छ ।’

    फिजियोथेरेपिस्टको मान्यता अनुसार जिममा ट्रेनिङ सुरु गर्नु अघि एक निश्चित रुटिनको पालना गर्नुपर्छ । मेंगलुरुका पीए इन्सिटच्युट अफ फिजियोथेरेपीका प्रधानाध्यापक सजिश रघुनाथन भन्छन्, ‘धेरै बस्ने मानिसहरुले विभिन्न परीक्षण गर्नुपर्छ ताकि उनीहरु कतै चाँडै नै थाक्दैनन् भनेर थाहा पाउन सकियोस् । यस्ता परीक्षण व्यक्ति व्यायाम गर्नका लागि फिट छन् वा छैनन् भनेर पत्ता लगाउनका लागि गरिन्छ । ’

    डा. मञ्जुनाथ भन्छन्, ‘सबै सुरुवाती सावधानी अपनाउँदा र हाई इन्टेन्सिटी एक्सरसाइज सुरु गरेपछि तपाईंले धेरैबेरसम्म त व्यायाम गरिरहेको छैन भन्ने कुरामा ध्यान दिनुपर्छ । बाहिरबाट राम्रो देखिनुको अर्थ तपाईंको मुटु पनि स्वस्थ छ भन्ने होइन ।’

    डा. मञ्जुनाथ कुमारास्वामी जिममा मानिसहरुको स्वास्थ्यमाथि निगरानी गर्नका लागि डाक्टर हुनुपर्ने कुरामा सहमती जनाउँछन् । उनी भन्छन्, ‘म त यो सल्लाह दिन्छु कि जिममा आपतकालीन स्थितिलाई सम्हाल्नका लागि प्रशिक्षित मानिसहरु हुनुपर्छ जसले पुनर्जीवन उपकरेण चलाउन जान्दछन् र आपतकालीन स्थितिमा हृदयलाई पुनः चालु गर्नका लागि डिफिब्रिलेटर शक दिन सक्छन् ।’

    सञ्चारकेन्द्र
    emailsanchar@gmail.com

    नेपालका उत्कृष्ठ १० अनलाइन पत्रिकाहरु भित्र पर्ने सञ्चारकेन्द्र डटकम २०७० जेठ १५ गतेदेखि सञ्चालनमा छ । यो अनलाइन मिडिया ‘सम्पूर्ण विचार, समाचार र सूचनाहरुको केन्द्र’का रुपमा स्थापित हुँदै गइरहेको छ ।

    सञ्चारकेन्द्रबाट थप +
    प्रतिक्रिया