• News Portal

    • आज :

    ताजा शिर्षकहरु

    चर्चित शिर्षकहरु

    समाचार

    सगरमाथाको नयाँ उचाइ सार्वजनिक भएको २४ घण्टापछि चीनले मुख खोल्यो, दियो यस्तो प्रतिक्रिया

    9.1K
    SHARES

    काठमाडौं । चीनले मंगलबार घोषणा गरिएको सगरमाथाको नयाँ उचाइ नेपाल–चीन सम्बन्धको नयाँ माइलस्टोन भएको प्रतिक्रिया दिएको छ । उचाइ घोषणा भएको एक दिनपछि चिनियाँ विदेश मन्त्रालयमा आयोजना गरिएको नियमित पत्रकार सम्मेलनमा मन्त्रालयका प्रवक्ता झाओ लिजानले संसार नै कोरोना भाइरसले अति प्रभावित भइरहेको समयमा सगरमाथाको नयाँ उचाइको समाचारले नयाँ आशाको संचार गरेको समेत बताए ।

    उनले भने,‘नेपाली पक्षले उल्लेख गरेझै हाम्रो मित्रवत सम्बन्ध हिउँजस्तै पवित्र र हिमालजस्तै विशाल रुपमा विकास हुनेछ । ’ उनले अनेकौं प्रतिकुलताका बाबजुद पनि दुवै पक्षले विगत एक वर्षमा गरेको कठिन कामको प्रतिफलको रुपमा नयाँ उचाई घोषणा भएको समेत बताए ।

    उनले अगाडि भने,‘ चिनियाँ पक्ष इकोलोजी र वातावरणको संरक्षणलाई सुदृढ बनाउन र अन्य अनुसन्धानका लागि नेपालसँग सहकार्य गर्न तयार छ । यो अमूल्य सम्पत्ति र दुवै देशका जनताले शेयर गरेको होमल्याण्डको रक्षाका लागि सहकार्य गर्न तयार छौ ।’

    प्रवक्ता लिजानले सगरमाथाको नयाँ उचाइ मानवीयताको नयाँ उचाइ भएको समेत टिप्‍पणी गरे । उनले अगाडि भने, ‘कोभिड–१९ ले अझै पनि भयावह अवस्था सिर्जना गरिरहेको छ । मुलुकहरुले नेपाल र चीनको जस्तै राम्रो विश्वासका साथ सहकार्य गर्ने हो भने हामी भाइरसलाई पराजित गर्नेछौं ।

    यस्तै सर्वोच्च शिखर सगरमाथाको उचाई ८६ सेन्टी मिटर बढेको छ । ८ हजार ८४८ मिटर उचाई रहेको सगरमाथाको नयाँ उचाई अब ८ हजार ८४८.८६ मिटर पुगेको छ । र चीनले मापन गरेको नयाँ एक कार्यक्रमकाबीच पररष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवाली र चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यी ले सार्वजनिक गरेका हुन् ।

    मंसिर १० गते बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले सगरमाथाको नयाँ उचाई सार्वजनिक गर्न भूमि व्यवस्था तथा सहकारी मन्त्रालयलाई स्वीकृति दिएपछि मंगलबार उचाई घोषणा भएको हो ।

    दुई वर्ष अघिदेखिको सर्वेक्षणबाट प्राप्त विवरण चीनका समकक्षी प्राविधिक तथा निर्देशक समिति तहमा छलफल भइ सगरमाथाको उचाइ सार्वजनिक गर्न लागिएको नापी विभागले जनाएको छ ।

    चीनका राष्ट्रपति सी चिनफिङ गएकाे वर्ष नेपाल भ्रमणमा आएको बेला सगरमाथाको उचाइ संयुक्त रूपमा घोषणा गर्ने सहमति भएको थियो । दुवै देशमा एकै पटक सगरमाथाको उचाइ सार्वजनिक गरिने छ । आधुनिक तथा परम्परागत दुवै विधि अवलम्बन गरी सगरमाथाको उचाइ मापन गरिएको हो ।

    यसअघि भारतले सन् १९५४ मा सगरमाथाको उचाइ मापन गरेको हो । त्यतिबेलाको मापनमा प्राप्त उचाइ आठ हजार आठ सय ४८ मिटरलाई नेपालले मान्यता दिएको छ । सन् १९९९ मा अमेरिकाले र सन् २००५ मा चीनले सगरमाथाको उचाइ मापन गरेका थिए ।

    अमेरिकाको मापनमा आठ हजार ८५० मिटर उचाइ निस्किएको थियो भने चीनले गरेको मापनमा आठ हजार ८४४ मिटर थियो । चीनले गरेको मापनमा हिउँलाई घटाएर चट्टान भागको मात्र उचाइ लिइएको थियो । यसपटक हिउँ सतहसहित सगरमाथाको मापन गरिएको हो । सगरमाथाको उचाइमा परिवर्तन आएको हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ ।

    यसैबीच नेपालस्थित चिनियाँ दूताबासले प्रमुख प्रतिपक्षी नेपाली कांग्रेसलाई पत्र लेखेको खुलासा भएको छ । हुम्लामा चीनले नेपाली भुभाग मिचेको भन्दै नेपाली कांग्रेसले आवाज उठाइरहेका बेला चिनियाँ दूताबासले कांग्रेसलाई चार पृष्ठ लामो पत्र लेखेको हो ।

    कांग्रेस कर्णालीका सभासद् जीवनबहादुर शाहीले स्थलगतरुपमा तयार पारेको प्रतिवेदनका आधारमा नेपाली कांग्रेस सीमा मिचेको निष्कर्षमा पुगेको थियो । तर, नेपाल सरकार र चिनियाँ दुतावासले भने यसलाई ठाडै अस्वीकार गरेका छन् ।

    चीनले सीमा मिचेको भन्दै नेपाली कांग्रेसले औपचारिक वक्तव्य नै निकालेर आपत्ति जनाएपछि चिनियाँ दूताबासले कांग्रेसलाई पत्र पठाएको हो । चिनियाँ दूताबासले कांग्रेसलाई लेखेको पत्रको नेपाली भावानुवाद यस्तो छ–

    नेपाली कांग्रेस कर्णाली प्रदेशका सभासद् जीवनबहादुर शाहीले चीनले नेपाली भूमि मिचेको दोष लगाउँदै लगातार दाबी फैलाएको कुरा काठमाडौस्थित चिनियाँ दुतावासको सूचनामा आएको छ । उनको दाबी र आरोप आधारहीन र असत्य हो भन्ने कुरा यस अगाडि नै भेरीफाई र कन्फर्म भइसकेको छ ।

    नेपाली कांग्रेसका एक सभासदले गरेको सो गैरजिम्मेवार र अमैत्रीपूर्ण कार्यप्रति चिनियाँ दुतावास खेद प्रकट गर्दै गम्भीर चासो व्यक्त गर्दछ । विगत ६० वर्षदेखि चीन–नेपाल सीमा वैज्ञानिक र व्यवसायिक व्यवस्थापन अन्तर्गत रहेको छ र सीमामा शान्ति र स्थायित्व कायम भएको छ । शाहीको आरोपपछि चिनियाँ पक्षले फिल्ड सर्वे र अनुसन्धानका लागि धेरै विज्ञ टिमहरु पठाएको छ ।

    दुवै मुलुकले मित्रवत परामर्शका आधारमा सन् १९६० को शुरुमा सीमासम्बन्धी प्रश्नहरु समाधान गरेका हुन्, जसमा नेपाली कांग्रेसले एकदमै ठूलो पहल र योगदान गरेको थियो । त्यसबेलाका प्रधानमन्त्री वीपी कोइरालाले सीमासम्बन्धी चीनसँगको विषयमा एक सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका थिए ।

    सो अध्ययनबाट के पत्ता लागेको छ भने चीनले निर्माण गरेको भनिएका ९ भवन नजिकको वोर्डरलाइनबाट १.०४ किलोमिटर टाढा रहेको छ र यी भवनहरु स्पष्टरुपमा चिनियाँ भूभागभित्र नै रहेका छन् ।

    १२ नम्बर पिलर स्पष्टरुपमा जहाँ हुनुपर्ने हो, त्यहीँ रहेको छ र सीमा सम्झौता र प्रोटोकलमा भएको संयोजन अन्तर्गत छ र सन् १९६२ मा दुई मुलुकले पिलर निर्माण गरेयता एकपक्षीयरुपमा पिलर गाढ्ने र हटाउने कुनै पनि काम भएको छैन् । यस सम्बन्धमा नेपाल सरकारको परराष्ट्र मन्त्रालयले सेप्टेम्बर २३, २०२० नेपालको नापी विभागले गरेको व्यवसायिक अनुसन्धान र विश्लेषणका आधारमा एक प्रेस विज्ञप्ति मार्फत स्पष्ट धारणा व्यक्त गरिसकेको छ ।

    चिनियाँतर्फबाट यो पनि स्पष्ट पारिसकिएको छ कि शाहीकोकथित अवलोकनका क्रममा चिनियाँ पक्षले न त पिलर नं १२ मा कुनै व्यक्ति पठाएको छैन, न त शाहीले दाबी गरेजस्तो चिनियाँ पक्षले कुनै अश्रु ग्याँस हानेको छ । त्यसै गरी नेपालको सशस्त्र प्रहरीले पिलर नजिकै गस्ती गर्दा शाहीले भनेजस्तो चिनियाँ पक्षले कुनै ढुंगा हानेको छैन । त्यसैगरी सीमा क्षेत्रमा नेपाली कृषकले काम गरिरहँदा र गाईबस्तु चराउने त्यहाँ क्षेत्रका बासिन्दालाई तितर–बितर पारिएको छैन ।

    चीन र नेपाल असल साथी र छिमेकी हुन् । चीनले जहिले पनि नेपालको सार्वभौसत्ता र भौगोलिक अखण्डताको सम्मान गर्दै आएको छ । दुवै मुलुकले मित्रवत परामर्शका आधारमा सन् १९६० को शुरुमा सीमासम्बन्धी प्रश्नहरु समाधान गरेका हुन्, जसमा नेपाली कांग्रेसले एकदमै ठूलो पहल र योगदान गरेको थियो । त्यसबेलाका प्रधानमन्त्री वीपी कोइरालाले सीमासम्बन्धी चीनसँगको विषयमा एक सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका थिए । त्यसले नेपाल र चीनको वीचमा मित्रवत सम्बन्धको विकासको ठोस आधार खडा गरेको थियो ।

    त्यसबेलादेखि नै सीमाका मामिलामा नजिकको सम्पर्क र समन्वयका लागि संयन्त्रको निर्माण गरेको छ । पहिलको व्यवसायिक सीमा सम्झौता, प्रोटोकलको आधारमा दुवै देशका व्यवसायिक अधिकारीहरु केही सीमाको फिल्डमा देखिने एलाइनमेन्ट र अन्य विषयहरु जहाँ देखिएपनि समाधान गर्न सक्षम छन् । नेपाल र चीनको विचमा कथित सीमा मिचिएको भन्ने कुनै पनि विषय छैन् । बरु चीन–नेपाल सीमा दुवै देशको विचको मित्रता र सहकार्यको बन्ड बनेको छ ।

    सीमापार व्यापार, पेमेन्ट, वस्तु चराउने र अन्य विषयमा दुई देशका वीचमा श्रंखलावद्ध सम्झौताहरु भएका छन् जसको उद्देश्य सीमामा बस्ने मानिसहरुको जीवनस्तर सुधार्न सहजीकरण गर्नु हो । हामीले ख्याल गर्नुपर्ने विषय के हो भने चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्वतले हुम्लालगायतका नेपालको उत्तरी भेगका जनतालाई चीन तर्फको राजमार्ग हिउँदको समयमा आवश्यक समानको सप्लाईको ओसापसार गर्न सहजीकरण गरेको छ र अन्य विभिन्न स्वरुपमा सहयोग समेत गरिरहेको छ ।

    शाहीले दाबीहरु तथ्यसँग निकै बाझिएका मात्र छैनन्, दुई देशका वीचमा रहेको मित्रवत सम्बन्ध जसप्रति नेपाली कांग्रेस जहिले पनि प्रतिवद्ध रहेको छ, त्यसलाई अन्डरमाइन गर्न खोजेको छ । यसले दुई देशको सम्बन्धलाई कमजोर बनाउने प्रयास गरेको छ ।

    चिनियाँ दुतावास के कुरामा आशावादी छ भने हामी दुईवीचमा रहेको लामो मित्रवत् सम्बन्धलाई जोगाउन नेपाली कांग्रेस दह्रोसँग उभिनेछ र दुई पक्षीय सम्बन्धलाई बिगार्ने यस्ता आधारहीन र गैरजिम्मेवार अभिव्यक्ति दिनबाट पार्टी नेतालाई संयमित बनाउने छ । चिनियाँ पक्ष नेपाली नेपाली कांग्रेससँग नेपाल–चीन सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउनका लागि सहकार्य गर्न र दुवै देशलाई हितको लागि विभिन्न क्षेत्रमा सहकार्य गर्न तयार छ ।

    सञ्चारकेन्द्र
    [email protected]

    नेपालका उत्कृष्ठ १० अनलाइन पत्रिकाहरु भित्र पर्ने सञ्चारकेन्द्र डटकम २०७० जेठ १५ गतेदेखि सञ्चालनमा छ । यो अनलाइन मिडिया ‘सम्पूर्ण विचार, समाचार र सूचनाहरुको केन्द्र’का रुपमा स्थापित हुँदै गइरहेको छ ।

    सञ्चारकेन्द्रबाट थप +
    प्रतिक्रिया

    आजको ट्रेन्डिङ